monsoon-2026-skymet-forecast-less-rainfall-el-nino-impact-india : एल निनोच्या प्रभावामुळे पावसात घट, स्कायमेटचा इशारा
Mumbai: भारतामध्ये २०२६ च्या मान्सून हंगामाबाबत चिंताजनक अंदाज समोर आला असून, खाजगी हवामान संस्था स्कायमेट यांनी यंदा सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता व्यक्त केली आहे. जून ते सप्टेंबर या चार महिन्यांच्या कालावधीत देशात एकूण पर्जन्यमान दीर्घकालीन सरासरीच्या सुमारे ९४ टक्के राहील, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
या अंदाजामागे एल निनो या हवामान घटकाचा मोठा प्रभाव असल्याचे सांगितले जात आहे. मान्सूनच्या उत्तरार्धात म्हणजे जुलै ते सप्टेंबर दरम्यान एल निनोची तीव्रता वाढण्याची शक्यता असून, यामुळे पावसाचे प्रमाण घटू शकते. जून महिन्यात मान्सून तुलनेने स्थिर राहण्याची शक्यता असली, तरी पुढील महिन्यांमध्ये पावसात कमतरता जाणवण्याची भीती व्यक्त करण्यात आली आहे.
Jain minority status : जैन अल्पसंख्याक दर्जावरून राज्यात वाद पेटला !
विशेषतः देशातील मध्य आणि उत्तर-पश्चिम भागांमध्ये पावसाची कमतरता अधिक जाणवू शकते, ज्याचा थेट परिणाम शेती आणि जलस्रोतांवर होण्याची शक्यता आहे. भारतातील वार्षिक पावसाच्या सुमारे ७० टक्के पाऊस हा दक्षिण-पश्चिम मान्सूनवर अवलंबून असल्यामुळे या अंदाजामुळे कृषी क्षेत्रात चिंता वाढली आहे. देशातील मोठा लोकसंख्या वर्ग शेतीवर अवलंबून असल्याने मान्सूनचे वेळेवर आगमन आणि त्याचे योग्य वितरण अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
साधारणपणे १ जून रोजी केरळमध्ये मान्सूनचे आगमन होते आणि १५ जुलैपर्यंत तो संपूर्ण देश व्यापतो. खरीप हंगामातील पेरण्यांसाठी जून आणि जुलै महिने अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात, त्यामुळे या कालावधीत पावसाचा अभाव राहिल्यास उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो.
दरम्यान, भारतीय हवामान विभाग यांच्याकडून पुढील आठवड्यात मान्सूनसंदर्भातील अधिकृत पहिला अंदाज जाहीर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे स्कायमेटच्या अंदाजानंतर आता आयएमडीच्या अहवालाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
Iran war : अणुबॉम्ब वाहक ‘डूम्सडे प्लेन’च्या हालचालींमुळे जागतिक स्तरावर चिंतेचे वातावरण !
एल निनो ही पॅसिफिक महासागरातील तापमानवाढीशी संबंधित हवामान स्थिती असून, यामुळे भारतात पाऊस कमी होण्याची शक्यता वाढते. याउलट ‘ला निना’ स्थितीत तापमान कमी होत असल्याने मान्सूनला बळकटी मिळते आणि पावसाचे प्रमाण वाढते. सध्याच्या परिस्थितीत एल निनो सक्रिय होण्याच्या संकेतांमुळे यंदाचा मान्सून अपेक्षेपेक्षा कमकुवत राहू शकतो, असा इशारा तज्ज्ञांकडून देण्यात येत आहे.
