india-gdp-growth-7-7-percent-fy2025-26-q4-growth-7-8-percent-economic-performance : आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये जीडीपी वाढ 7.7 टक्क्यांवर
New Delhi : जागतिक स्तरावर सुरू असलेली आर्थिक अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव, तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार आणि व्यापार क्षेत्रातील आव्हाने यांच्यातही भारतीय अर्थव्यवस्थेने मजबूत कामगिरी नोंदवली आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भारताचा वास्तविक सकल देशांतर्गत उत्पादन (जीडीपी) वाढदर 7.7 टक्के नोंदवण्यात आला आहे. तर जानेवारी ते मार्च या चौथ्या तिमाहीत अर्थव्यवस्थेने 7.8 टक्के वाढ नोंदवत आपली स्थिरता आणि क्षमता पुन्हा सिद्ध केली आहे.
राष्ट्रीय सांख्यिकी मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, फेब्रुवारी महिन्यात आर्थिक वर्ष 2025-26 साठी 7.6 टक्के वाढीचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. मात्र प्रत्यक्षात अर्थव्यवस्थेने त्यापेक्षा अधिक चांगली कामगिरी करत 7.7 टक्क्यांचा विकासदर गाठला आहे. या आकडेवारीमुळे जागतिक आर्थिक दबाव आणि विविध आव्हानांनंतरही भारतीय अर्थव्यवस्था भक्कम पायावर उभी असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
चौथ्या तिमाहीत जीडीपी वाढीचा दर 7.8 टक्के राहिला आहे. मागील तिमाहीत हा दर 8 टक्के होता. सलग उच्च वाढीचा वेग कायम राखण्यात भारताला यश आले असून उत्पादन, सेवा आणि गुंतवणूक क्षेत्रांचा त्यात मोठा वाटा असल्याचे दिसून येत आहे.
Exit mva : महाविकास आघाडीत नाराजीचा स्फोट? मविआतून बाहेर पडण्याचा काँग्रेसचा प्रस्ताव
देशाच्या नाममात्र जीडीपीमध्ये 8.9 टक्के वाढ नोंदवण्यात आली आहे. तसेच आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये वास्तविक आणि नाममात्र सकल मूल्यवर्धन (जीव्हीए) अनुक्रमे 7.9 टक्के आणि 9.1 टक्क्यांनी वाढले आहे. कृषी आणि मत्स्य व्यवसाय क्षेत्राने 3.2 टक्क्यांची वाढ नोंदवली असून उत्पादन आणि सेवा क्षेत्रांनी अर्थव्यवस्थेला अधिक बळ दिले आहे. दुय्यम क्षेत्रात 8.8 टक्के तर तृतीयक क्षेत्रात 9.3 टक्के वाढ नोंदवली गेली आहे.
आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भारताचा वास्तविक जीडीपी 323.12 लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे. यापूर्वी आर्थिक वर्ष 2024-25 मध्ये हा आकडा 299.89 लाख कोटी रुपये होता. तसेच नाममात्र जीडीपी 346.36 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला असून मागील आर्थिक वर्षात तो 318.07 लाख कोटी रुपये होता. या वाढीमुळे देशातील उत्पादन, सेवा आणि गुंतवणुकीच्या क्षेत्रात सातत्याने विस्तार होत असल्याचे दिसून येत आहे.
उत्पादन, व्यापार, दुरुस्ती सेवा, हॉटेल उद्योग, वाहतूक, दळणवळण, प्रसारण, साठवणूक सेवा तसेच वित्तीय, स्थावर मालमत्ता आणि व्यावसायिक सेवा क्षेत्रांमध्ये दुहेरी अंकातील वाढ नोंदवली जाण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. या क्षेत्रांनी आर्थिक वाढीला महत्त्वपूर्ण गती दिली असून रोजगार निर्मिती आणि गुंतवणुकीलाही चालना मिळाल्याचे मानले जात आहे.
खाजगी अंतिम उपभोग खर्च आणि एकूण स्थिर भांडवल निर्मिती या दोन्ही घटकांमध्ये आर्थिक वर्ष 2025-26 दरम्यान 7.5 टक्क्यांहून अधिक वाढ होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. यामुळे देशांतर्गत मागणी आणि गुंतवणूक या दोन्ही क्षेत्रांमध्ये सकारात्मक वातावरण असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
Sudhir Mungatiwar: विधान परिषदेच्या आमदारांचा जनतेला काय फायदा? सुधीर मुनगंटीवार यांचा खडा सवाल
दरम्यान, राष्ट्रीय सांख्यिकी मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की, नवीन जीडीपी आणि तिमाही आकडेवारी 27 फेब्रुवारी 2026 रोजी जाहीर करण्यात आलेल्या नव्या मालिकेवर आधारित आहे. या मालिकेत आधार वर्ष बदलून 2022-23 करण्यात आले आहे. त्यामुळे नव्या पद्धतीनुसार अर्थव्यवस्थेचे मूल्यांकन करण्यात आले आहे.
चौथ्या तिमाहीतील 7.8 टक्क्यांची वाढ आणि संपूर्ण आर्थिक वर्षातील 7.7 टक्क्यांचा विकासदर हा भारताच्या औद्योगिक उत्पादन, उत्पादन क्षेत्र आणि सेवा क्षेत्रासाठी सकारात्मक संकेत मानला जात आहे. जागतिक आर्थिक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय अर्थव्यवस्थेने दाखवलेली ही कामगिरी आगामी काळातील विकासासाठी महत्त्वाची मानली जात आहे.
___
