neet-pg-2026-new-rules-single-session-exam-nearby-centre-more-time-for-each-question : घराजवळ केंद्राची सुविधा आणि प्रत्येक प्रश्नासाठी अधिक वेळ
New Delhi : राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा-पदव्युत्तर (NEET-PG २०२६) परीक्षेसंदर्भात केंद्र सरकारने अनेक महत्त्वपूर्ण बदल जाहीर केले आहेत. ३० ऑगस्ट रोजी होणारी ही परीक्षा यंदा एकाच सत्रात घेतली जाणार असून उमेदवारांना घराजवळील परीक्षा केंद्र निवडण्याची सुविधा, प्रत्येक प्रश्नासाठी अधिक वेळ तसेच कडक सुरक्षा व्यवस्थेचा लाभ मिळणार आहे. परीक्षेची प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, सुरक्षित आणि विद्यार्थीकेंद्रित करण्याच्या उद्देशाने हे निर्णय घेण्यात आले आहेत.
केंद्रीय आरोग्यमंत्री जगत प्रकाश नड्डा यांनी राष्ट्रीय वैद्यकीय विज्ञान परीक्षा मंडळासह (एनबीईएमएस), तांत्रिक पथक आणि संबंधित यंत्रणांच्या बैठकीत परीक्षेच्या तयारीचा आढावा घेतला. परीक्षेदरम्यान कोणतीही अडचण निर्माण होऊ नये आणि संपूर्ण प्रक्रिया तंत्रज्ञानाच्या मदतीने पारदर्शक पद्धतीने पार पडावी, अशा सूचना त्यांनी अधिकाऱ्यांना दिल्या.
यंदा NEET-PG २०२६ साठी तब्बल दोन लाख ७३ हजार १८३ उमेदवारांनी नोंदणी केली आहे. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत ही संख्या सुमारे १२.५ टक्क्यांनी वाढली आहे. त्यामुळे परीक्षा व्यवस्थापन अधिक सक्षम करण्यासाठी केंद्र सरकारने नियमांमध्ये व्यापक बदल केले आहेत.
परीक्षा केंद्रांच्या वाटपाच्या प्रक्रियेत यंदा मोठा बदल करण्यात आला आहे. यापूर्वी ‘प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य’ या तत्त्वावर केंद्रे दिली जात होती. मात्र, आता उमेदवारांना तीन पसंतीची राज्ये निवडण्याची संधी दिली जाणार आहे. त्यामध्ये स्वतःच्या राज्याला प्रथम प्राधान्य देणे बंधनकारक असेल. या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या निवासस्थानाजवळील परीक्षा केंद्र मिळण्याची शक्यता वाढणार आहे.
Bawankule reaction : फडणवीस दिल्लीला जाणार ‘या वावड्यांवर विश्वास ठेवू नका’
उमेदवारांना परीक्षेच्या सुमारे तीन आठवडे आधी परीक्षा शहराची माहिती दिली जाणार आहे. त्यामुळे प्रवास आणि निवासाची व्यवस्था करण्यासाठी पुरेसा वेळ उपलब्ध होईल. यापूर्वी अनेक विद्यार्थ्यांना परीक्षा केंद्राची माहिती काही दिवस आधी मिळत असल्याने अतिरिक्त खर्च आणि गैरसोयींना सामोरे जावे लागत होते.
परीक्षेच्या स्वरूपातही बदल करण्यात आला आहे. यंदा परीक्षेत १८० बहुपर्यायी प्रश्न असतील आणि ते सोडवण्यासाठी २१० मिनिटांचा कालावधी दिला जाईल. यापूर्वी परीक्षेत २०० प्रश्न विचारले जात होते. प्रश्नांची संख्या कमी करण्यात आल्यामुळे उमेदवारांना प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी अधिक वेळ मिळणार आहे.
गेल्या काही वर्षांत NEET-PG परीक्षा दोन सत्रांमध्ये घेतली जात होती. मात्र, यंदा परीक्षा एकाच सत्रात घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्यामुळे सर्व विद्यार्थ्यांना समान दर्जाचे प्रश्न मिळतील आणि मूल्यमापन अधिक निष्पक्ष पद्धतीने होईल, असा दावा केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने केला आहे.
परीक्षेतील गैरप्रकार रोखण्यासाठी केंद्र सरकारने सुरक्षा व्यवस्थाही अधिक मजबूत केली आहे. अर्ज प्रक्रियेपासून ते परीक्षेच्या दिवशी उमेदवारांची आधार-आधारित पडताळणी केली जाणार आहे. बोटांचे ठसे ओळखण्यात अडचण आल्यास आयरिस बायोमेट्रिक प्रणालीचा वापर केला जाईल.
याशिवाय प्रश्नपत्रिकांच्या सुरक्षेसाठी बहुस्तरीय एन्क्रिप्शन तंत्रज्ञान, सुरक्षित ऑफलाइन प्रक्रिया आणि नियंत्रित डिजिटल डिक्रिप्शनची व्यवस्था करण्यात आली आहे. फसवणूक, बनावट उमेदवार आणि गैरप्रकारांच्या तक्रारींसाठी स्वतंत्र ई-मेल यंत्रणाही सुरू करण्यात आली आहे.
Bhujbal Vs Mahajan : खड्ड्यांवरून महायुतीत वादाच्या चर्चांवर पडदा !
NEET-PG २०२६ परीक्षा देशातील सुमारे ३४० शहरांमधील १,३०० हून अधिक केंद्रांवर एकाच शिफ्टमध्ये आयोजित केली जाणार आहे. परीक्षेच्या व्यवस्थापनासाठी ६० हजारांहून अधिक कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात येणार असून सीसीटीव्ही देखरेख, बायोमेट्रिक पडताळणी, सिग्नल जॅमर, उमेदवारांची तपासणी आणि संगणकांचे सुरक्षित वाटप अशा विविध उपाययोजना राबवण्यात येणार आहेत.
