ashok-kharat-case-analysis-superstition-politics-administration-maharashtra : अंधश्रद्धा, राजकीय छाया आणि प्रशासनातील त्रुटींचे धक्कादायक चित्र उघड
महाराष्ट्रात गाजत असलेले अशोक खरात प्रकरण हे केवळ एका विकृत व्यक्तीचे कृत्य नाही, तर राज्यभर पसरलेल्या भोंदूगिरीच्या खोलवरच्या जाळ्याचा भयानक नमुना आहे. ही घटना अपवाद नाही, तर अनेक गावांमध्ये, शहरांच्या मागच्या गल्ल्यांमध्ये आणि समाजाच्या दुर्लक्षित कोपऱ्यांमध्ये वर्षानुवर्षे सुरू असलेल्या वास्तवाचे उघड रूप आहे. प्रश्न फक्त खरातचा नाही, तर अशा शेकडो ‘खरातां’चा आहे जे अजूनही मोकाट फिरत आहेत.
भोंदूगिरी हा केवळ अंधश्रद्धेचा विषय राहिलेला नाही, तर तो एक व्यवस्थित ‘मॉडेल’ बनला आहे. सर्वसामान्यांच्या भावनिक अडचणी, आजारीपण, नोकरीची चिंता, कौटुंबिक वाद, अपत्यप्राप्ती यांचा अभ्यास करून हे भोंदू लोक आधी विश्वास जिंकतात. त्यानंतर अघोरी विधी, गूढ भाषा आणि भीतीचे वातावरण निर्माण करून लोकांना मानसिक गुलाम बनवले जाते. अनेक प्रकरणांत ही भोंदूगिरी लैंगिक शोषणापर्यंत पोहोचते, जिथे “उपचार” किंवा “देवाची आज्ञा” या नावाखाली महिलांवर अत्याचार होतात. धमक्या, ब्लॅकमेलिंग आणि सामाजिक बदनामीची भीती दाखवून पीडितांना गप्प बसवले जाते.
Supriya sule : ‘पांडुरंगा, काय दिवस आलेत महाराष्ट्रात?’, सुप्रिया सुळे यांचा संताप
सर्वात गंभीर बाब म्हणजे या सगळ्या प्रकारामागे दिसणारा ‘वरदहस्त’. स्थानिक पातळीवर काही राजकीय नेते, पदाधिकारी किंवा प्रभावशाली घटक अशा भोंदू व्यक्तींना संरक्षण देतात, असा आरोप वारंवार समोर येतो. यामुळे पोलिस यंत्रणांवरही अप्रत्यक्ष दबाव निर्माण होतो आणि कारवाई उशिरा किंवा अपुरी होते. म्हणूनच प्रकरणे वर्षानुवर्षे सुरू राहतात आणि अचानक एखाद्या मोठ्या घटनेनंतरच उघडकीस येतात. याच पार्श्वभूमीवर राज ठाकरे, संजय राऊत यांसारख्या नेत्यांनी राजकीय हस्तक्षेपावर प्रश्न उपस्थित केले, तर देवेंद्र फडणवीस यांनी तपास सुरू असल्याचे सांगितले आहे. पण केवळ तपास पुरेसा नाही, तर या संपूर्ण साखळीचा भंडाफोड होणे आवश्यक आहे.
महाराष्ट्रात अंधश्रद्धा निर्मूलनासाठी कायदे अस्तित्वात असले तरी त्यांची अंमलबजावणी कितपत प्रभावी आहे, हा खरा प्रश्न आहे. कायदा कागदावर आहे, पण गावागावात भोंदूगिरी खुलेआम सुरू असते, ही वस्तुस्थिती नाकारता येत नाही. जेव्हा कायद्याची भीती उरत नाही, तेव्हा अशा प्रवृत्ती आणखी बळावतात. स्थानिक प्रशासन, पोलीस आणि समाज यांच्यातील समन्वयाचा अभावही याला कारणीभूत ठरतो.
या प्रकरणातून सर्वसामान्यांसाठीही एक कठोर संदेश आहे. अडचणींच्या काळात शॉर्टकट शोधण्याची मानसिकता आणि ‘चमत्कार’ अंधविश्वास यामुळेच अशा भोंदूंना वाव मिळतो. विज्ञाननिष्ठ विचार, प्रश्न विचारण्याची सवय आणि कायद्यावर विश्वास ठेवणे हेच या साखळीला तोडू शकते. अन्यथा, आज अशोक खरात आहे, उद्या दुसरा कोणी असेल पण कथा तीच असणार आहे.
Crime news : पंचायत समिती कार्यालयात घुसून कर्मचाऱ्यावर हल्ला
एकूणच, हे प्रकरण महाराष्ट्रासाठी फक्त एक गुन्हा नाही, तर आरशात दिसलेले वास्तव आहे. समाज, राजकारण आणि प्रशासन या तिन्ही पातळ्यांवर जर कठोर आत्मपरीक्षण आणि ठोस कारवाई झाली नाही, तर भोंदूगिरीचा हा ‘उद्योग’ अधिक बळावेल. आता प्रश्न एकच आहे आपण जागे होणार का, की पुढचा ‘खरात’ तयार होईपर्यंत थांबणार?
