mahayuti-politics-maharashtra-devendra-fadnavis-delhi-bjp-central-leadership-coordination-analysis : फडणवीसांची दिल्लीत ‘वर्णी’? समन्वयाचा आटापिटा, वर्चस्वाची लढाई नेमकं चाललंय काय?
Nagpur : महाराष्ट्राच्या राजकारणात महायुतीचे सरकार स्थिर असल्याचा संदेश दिला जात असला, तरी पडद्यामागे भाजप, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये स्थानिक पातळीवर वर्चस्वाची स्पर्धा सुरू असल्याचे चित्र आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि सुनेत्रा पवार यांच्यात समन्वय असल्याचे सांगितले जाते; मात्र निधी वाटप, स्थानिक नेतृत्व आणि नगरसेवक-पदाधिकाऱ्यांना आपल्या गोटात खेचण्यावरून घटक पक्षांमध्ये कुरबुरी सुरू आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर भाजपच्या केंद्रीय नेतृत्वाने महाराष्ट्रातील प्रमुख नेत्यांना मित्रपक्षांना सोबत घेऊन चालण्याचा संदेश दिल्याची माहिती आहे. निधी वाटपात भेदभाव नको, मित्रपक्षांशी दुजाभाव नको आणि स्थानिक पातळीवर समन्वय ठेवावा, अशा सूचना दिल्याचे सांगितले जाते. महायुतीच्या समन्वय बैठकीतही घटक पक्षांनी एकमेकांवर सार्वजनिक टीका करू नये, असे निर्देश दिले जात आहेत.
मात्र, सरकारच्या पातळीवरील हा समन्वय आणि जमिनीवरील राजकीय स्पर्धा यामध्ये मोठी तफावत दिसते. भाजपला महाराष्ट्रातील आपले वर्चस्व कायम ठेवायचे आहे. शिंदे यांच्या शिवसेनेला ठाकरे गटाची राजकीय जागा भरून काढत संघटना मजबूत करायची आहे, तर सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेसला आपला प्रभावक्षेत्र टिकवायचे आहे. त्यामुळे तीनही पक्ष मित्र असले तरी आगामी निवडणुकांच्या दृष्टीने ते एकमेकांचे राजकीय प्रतिस्पर्धीही आहेत.
Wadettiwar U Turn : सुप्रिया सुळे यांच्याबाबत आधी वडेट्टीवारांचा खळबळजनक दावा, नंतर घेतला यू-टर्न
पुणे महापालिकेतील निधी वाटपाचा वाद आणि धाराशिवमध्ये नगरसेवकांना आपल्या पक्षात आणण्यासाठी भाजप आणि शिंदे गटात झालेली रस्सीखेच याची उदाहरणे मानली जात आहेत. ही केवळ स्थानिक पक्षांतरे नसून भविष्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्था, विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांतील ताकदीची रंगीत तालीम म्हणूनही त्याकडे पाहिले जात आहे.
या सगळ्यात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या संभाव्य दिल्लीतील भूमिकेची चर्चाही महत्त्वाची ठरते. फडणवीस यांना भाजपच्या केंद्रीय पातळीवर मोठी जबाबदारी मिळू शकते किंवा भविष्यात केंद्रात महत्वाचे मंत्रीपद मिळू शकते, अशा चर्चा राजकीय वर्तुळात आहेत. मात्र, त्याला सध्या अधिकृत दुजोरा नसल्याने या चर्चांवर ठोस निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल. तरीही फडणवीस यांच्या दिल्लीतील संभाव्य भूमिकेची चर्चा आणि त्याचवेळी महाराष्ट्रातील महायुतीच्या समन्वयासाठी केंद्रीय नेतृत्वाची सक्रियता हा राजकीयदृष्ट्या लक्षवेधी योगायोग आहे.
Vijay Wadettiwar : सुप्रिया सुळेंकडे ओबीसी प्रमाणपत्र असल्याचा वडेट्टीवारांचा सनसनाटी दावा
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका जवळ येत असताना जागावाटप, निधी, नेतृत्व आणि संघटनात्मक वर्चस्वाचे प्रश्न अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे. भाजपने २०२९च्या निवडणुकीची तयारी आतापासूनच सुरू करण्याचे संकेत दिले असून, तरुण आणि ‘जेन झी’ मतदारांपर्यंत पोहोचण्यावरही भर दिला जात आहे.
त्यामुळे महायुतीसमोरील खरी परीक्षा विरोधकांपेक्षा अंतर्गत स्पर्धेवर नियंत्रण ठेवण्याची आहे. आज संघर्ष नगरसेवक आणि निधीवर आहे; उद्या तो जागावाटप आणि उमेदवारीवर पोहोचू शकतो. निवडणूक जवळ आल्यानंतर मुख्यमंत्रीपदाच्या दाव्यांपर्यंतही समीकरणे बदलू शकतात.
एकीकडे दिल्लीकडून ‘एकत्र राहा’चा संदेश, तर दुसरीकडे महाराष्ट्रात ‘माझा पक्ष मोठा’ करण्याची धडपड महायुतीच्या राजकारणातील हीच सध्याची खरी विसंगती आहे. सत्ता मिळवणे सोपे असते; पण सत्ता वाटून घेताना मित्रपक्षांना नाराज न करता स्वतःचे वर्चस्व टिकवणे, हीच महायुतीची खरी अग्निपरीक्षा ठरणार आहे.
__
