nta-removes-600-experts-question-paper-security-four-level-check-cisf : प्रश्नपत्रिका सुरक्षेसाठी चारस्तरीय तपासणी, सीआयएसएफचा पहारा
New Delhi : राष्ट्रीय परीक्षा संस्था अर्थात नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीने (एनटीए) परीक्षा प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि सुरक्षितता वाढवण्यासाठी मोठी पुनर्रचना केली आहे. परीक्षा व्यवस्थेतील त्रुटींवर सातत्याने प्रश्न उपस्थित होत असताना एनटीएने आपल्या परीक्षा विभागातील तब्बल ६०० तज्ज्ञांना हटवून त्यांच्या जागी नवीन तज्ज्ञांची नियुक्ती केल्याची माहिती समोर आली आहे. या निर्णयामुळे प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून ते परीक्षेच्या आयोजनापर्यंतच्या संपूर्ण प्रक्रियेत मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे.
एनटीएने परीक्षा विभागाची पुनर्रचना करताना ६०० तज्ज्ञांना हटवले असून त्यांच्या जागी नवीन तज्ज्ञांची नियुक्ती केली आहे. परीक्षा प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व आणण्याच्या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे. प्रश्नपत्रिका तयार करणे, त्यांची छाननी आणि परीक्षा व्यवस्थापन या महत्त्वाच्या टप्प्यांवर अधिक काटेकोर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे.
भविष्यात प्रश्नपत्रिकांमध्ये कोणत्याही प्रकारची विसंगती राहू नये यासाठी चारस्तरीय प्रश्नपत्रिका तपासणी प्रणाली लागू केली जाणार आहे. या प्रक्रियेमुळे प्रश्नपत्रिकेतील चुका, अभ्यासक्रमाशी संबंधित विसंगती किंवा अन्य त्रुटी परीक्षा होण्यापूर्वीच शोधून दुरुस्त करता येणार आहेत. प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून अंतिम स्वरूप देण्यापर्यंत प्रत्येक टप्प्यावर तपासणी केली जाणार आहे.
एनटीएच्या कामकाजात मनुष्यबळ वाढवण्यासाठी पुढील दोन ते तीन आठवड्यांत २० ते २५ अधिकाऱ्यांची भरती करण्याची प्रक्रिया राबवली जाणार आहे. यासोबतच संस्थेच्या भविष्यातील भरती धोरणाचाही आढावा घेण्यात आला आहे. परीक्षा व्यवस्थापन अधिक सक्षम करण्यासाठी आवश्यक कौशल्य असलेल्या मनुष्यबळाला प्राधान्य दिले जाण्याची शक्यता आहे.
एनटीएच्या परीक्षा व्यवस्थेत सायबर सुरक्षा, सायकोमेट्रिक्स, प्रश्नपत्रिका निर्मिती आणि अन्य विशेष क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा समावेश केला जाणार आहे. यासाठी खासगी क्षेत्रातील अनुभवी तज्ज्ञांचीही मदत घेतली जाणार असल्याची माहिती आहे. त्यामुळे परीक्षा प्रक्रियेत आधुनिक तंत्रज्ञान आणि विशेष कौशल्याचा वापर वाढणार आहे.
एनटीएचे कार्यालय मिंटो रोड येथील नवीन ठिकाणी स्थलांतरित करण्याची तयारी सुरू आहे. ही कार्यालये युद्धपातळीवर नव्या ठिकाणी हलवली जाणार असून सुरक्षेच्या दृष्टीने विशेष व्यवस्था केली जाणार आहे. नवीन कार्यालयाच्या सुरक्षेसाठी केंद्रीय औद्योगिक सुरक्षा दल अर्थात सीआयएसएफचे पथक तैनात करण्याची तयारी असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
केंद्रीय शिक्षण मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी १८ ऑगस्ट रोजी एनटीएच्या अधिकाऱ्यांसोबत उच्चस्तरीय बैठक घेतली. या बैठकीत परीक्षा सुरळीत आणि सुरक्षित पद्धतीने पार पाडण्यासाठी आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था तसेच पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या सूचना देण्यात आल्या. एनटीएच्या महासंचालकांनी संस्थेकडून करण्यात आलेल्या उपाययोजनांची माहिती यावेळी दिली.
याआधी १७ ऑगस्ट रोजीही प्रल्हाद जोशी यांनी एनटीएच्या कामकाजाचा आढावा घेण्यासाठी उच्चस्तरीय बैठक घेतली होती. या बैठकीत सर्व परीक्षा प्रक्रियांचे सर्वसमावेशक लेखापरीक्षण करण्याचे निर्देश देण्यात आले. परीक्षा प्रक्रियेच्या प्रत्येक टप्प्यातील त्रुटी शोधून त्यावर उपाययोजना करण्यासाठी अहवाल तयार करण्यासही सांगण्यात आले.
एनटीएने परीक्षा विभागातील ५० हून अधिक कर्मचाऱ्यांना हटवण्याची घोषणा यापूर्वी केली होती. त्याचबरोबर १० नवीन व्यावसायिक पदांसाठी अधिसूचना जारी करण्यात आल्या असून भरती प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. परीक्षा व्यवस्थापन अधिक सक्षम करण्यासाठी अनुभवी आणि तांत्रिक कौशल्य असलेल्या मनुष्यबळाची नियुक्ती करण्यावर भर दिला जात आहे.
यूजीसी-नेट परीक्षेतील प्रश्नपत्रिकांबाबत विसंगती आढळल्यानंतर एनटीएने इंग्रजी, समाजशास्त्र आणि वाणिज्य या विषयांची परीक्षा पुन्हा घेण्याची घोषणा केली होती. त्यानंतर परीक्षा व्यवस्थेच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्न उपस्थित झाले होते. या पार्श्वभूमीवर एनटीएकडून परीक्षा प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर बदल केले जात आहेत.
स्पर्धा आणि प्रवेश परीक्षांमध्ये लाखो विद्यार्थी सहभागी होत असल्याने परीक्षा प्रक्रियेतील सुरक्षितता आणि पारदर्शकता अत्यंत महत्त्वाची ठरते. त्यामुळे ६०० तज्ज्ञांची पुनर्नियुक्ती, चारस्तरीय प्रश्नपत्रिका तपासणी, नव्या अधिकाऱ्यांची भरती, सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांचा समावेश आणि सीआयएसएफची सुरक्षा यांसारख्या उपाययोजनांमधून एनटीएची परीक्षा व्यवस्था अधिक मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. आता या बदलांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कितपत प्रभावी ठरते, याकडे विद्यार्थी आणि परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांचे लक्ष लागले आहे.
