शेतकऱ्यांना मिळणार विविध सवलती, नागपूरसह या जिल्ह्यांवर लक्ष
Nagpur : पावसातील मोठ्या खंडामुळे खरीप पिकांचे नुकसान झाल्याने अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने दुष्काळी उपाययोजनांना वेग दिला आहे. राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना विविध सवलती आणि मदत देण्याची प्रक्रिया सुरू झाली असून, विदर्भातील वाशिम, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ, अमरावती, वर्धा तसेच नागपूर विभागातील प्रभावित भागांकडे विशेष लक्ष लागले आहे. वाशिम दौऱ्यात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शेतकऱ्यांशी संवाद साधत दुष्काळी परिस्थितीत भरीव मदतीचे आश्वासन दिले आहे.
दुष्काळामुळे सोयाबीन, कापूस, मका, ज्वारी यांसारख्या खरीप पिकांवर परिणाम झाल्याने विदर्भातील शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढल्या आहेत. काही भागांत पावसाचा दीर्घ खंड पडल्याने पिकांची वाढ खुंटली असून उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे दुष्काळी उपाययोजनांची अंमलबजावणी आणि पंचनाम्यांची प्रक्रिया शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
दुष्काळी उपाययोजनांमध्ये शेतकऱ्यांना जमीन महसुलात सूट, पीक कर्जाचे पुनर्गठन आणि शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीला स्थगिती यांसारख्या सवलतींचा समावेश आहे. कृषीपंपाच्या वीजबिलाबाबतही दिलासा देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. टंचाईग्रस्त गावांमध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतीपंपाची वीजजोडणी खंडित केली जाणार नाही, अशीही तरतूद आहे.
विद्यार्थ्यांनाही या परिस्थितीत दिलासा मिळणार असून शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात सवलत किंवा माफी देण्याची उपाययोजना लागू केली जाणार आहे. रोजगार हमी योजनेच्या नियमांमध्ये आवश्यक शिथिलता करून अधिकाधिक कामे सुरू करण्याचे नियोजन आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील रोजगाराचा प्रश्न काही प्रमाणात हाताळण्यास मदत होऊ शकते.
पाणी आणि चाऱ्याचा प्रश्नही सरकारच्या अजेंड्यावर आहे. गरज असलेल्या गावांमध्ये पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरची व्यवस्था केली जाणार असून, जनावरांसाठी चाऱ्याची उपलब्धता सुनिश्चित करण्याचे नियोजन आहे. जलसंधारणाची कामे मोठ्या प्रमाणावर हाती घेण्याची तयारीही करण्यात आली आहे. दुष्काळी भागातील परिस्थिती लक्षात घेऊन पिण्याचे पाणी आणि पशुधनासाठी पाण्याचे नियोजन सुरू ठेवण्यात येणार आहे.
दरम्यान, नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांच्या पंचनाम्यांना विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. शेतातील पिकांची प्रत्यक्ष स्थिती नोंदविण्यासोबतच छायाचित्रे आणि जीपीएसच्या माध्यमातून माहिती संकलित करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. पंचनाम्यांच्या आधारे मदतीची प्रक्रिया पुढे नेली जाणार आहे. राज्य सरकारने केंद्राच्या मदतीची प्रतीक्षा न करता शेतकऱ्यांना तातडीने मदत देण्याची भूमिका मांडली आहे.
विदर्भातील दुष्काळी भागात आता प्रशासनाच्या पाहणी आणि पंचनाम्यांकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. विशेषतः सोयाबीन आणि कापूस उत्पादक पट्ट्यात नुकसान किती झाले, त्यानुसार प्रत्यक्ष मदत कधी मिळणार, याकडे शेतकरी पाहत आहेत. त्यामुळे शासनाच्या दुष्काळी उपाययोजनांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी विदर्भातील शेतकऱ्यांसाठी निर्णायक ठरणार आहे.
___
