donald-trump-iran-war-threat-hormuz-crisis-jordan-syria-middle-east-tension : इराणला थेट कारवाईची धमकी, नव्या महासंग्रामाची चाहूल
New Delhi: अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधात पुन्हा एकदा अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतल्याने संपूर्ण जगात खळबळ उडाली आहे. आधीच इराण आणि अमेरिकेमधील संघर्षामुळे जागतिक परिस्थिती तणावपूर्ण असताना ट्रम्प यांनी थेट लष्करी कारवाईचा इशारा दिल्याने मध्यपूर्वेत नव्या महासंग्रामाची भीती व्यक्त केली जात आहे. होर्मुज खाडीवरील तणाव, जागतिक तेलपुरवठ्यावर निर्माण झालेला परिणाम आणि पश्चिम आशियातील वाढती अस्थिरता यामुळे अनेक देशांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
इराण आणि अमेरिकेमधील संघर्षाला दोन महिन्यांहून अधिक काळ उलटला असून दोन्ही देशांमध्ये अद्याप कोणताही ठोस तोडगा निघालेला नाही. इराणकडून अमेरिकेला नवा प्रस्ताव देण्यात आला होता. या प्रस्तावात युद्ध थांबवावे, नाकेबंदी हटवावी आणि त्यानंतर होर्मुज खाडी खुली करण्यास आम्ही तयार आहोत, असे इराणने स्पष्ट केले होते. मात्र अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी हा प्रस्ताव फेटाळून लावत इराणवर दबाव आणण्याची भूमिका कायम ठेवली आहे. ट्रम्प यांनी फ्लोरिडामध्ये बोलताना इराणला पुन्हा मोठी धमकी दिली. “आता खूप मैत्री झाली, कोणीही अमेरिकेला आव्हान देऊ शकत नाही,” असे म्हणत त्यांनी थेट लष्करी कारवाईची शक्यता व्यक्त केली.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या या वक्तव्यानंतर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चिंता वाढली आहे. अमेरिकेने होर्मुज खाडीवरील नाकेबंदी कायम ठेवल्याने जागतिक तेलपुरवठा विस्कळीत झाला आहे. जगातील जवळपास २० टक्के तेलवाहतूक या खाडीतून होत असल्याने अनेक देश आर्थिक संकटाचा सामना करत आहेत. तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी वाढ झाली असून जागतिक बाजारपेठेत अस्थिरता निर्माण झाली आहे. अमेरिकेने इराणचा प्रस्ताव नाकारल्यानंतर परिस्थिती आणखी चिघळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
Nagpur Municipal corporation : १९२७ कोटींच्या ‘नाग नदी’ प्रकल्पातून ५ वर्षांत प्रदूषणमुक्तीचे ध्येय
इराणच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, अमेरिकेने युद्ध थांबवावे आणि भविष्यात हल्ला होणार नाही याची हमी द्यावी, अशी आमची प्रमुख मागणी आहे. त्यानंतरच होर्मुज खाडी पूर्णपणे खुली करण्याबाबत निर्णय घेतला जाईल. मात्र ट्रम्प प्रशासनाने इराणच्या अटी मान्य करण्यास नकार दिला आहे. ट्रम्प यांनी यापूर्वीही इराणने होर्मुज खाडी खुली केली नाही तर मोठ्या प्रमाणात हल्ले केले जातील, असा इशारा दिला होता. त्यांनी इराणच्या वीज प्रकल्पांवर आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवर कारवाईचा उल्लेख केला होता.
या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर मध्यपूर्वेत आणखी एक संघर्ष पेटण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. जॉर्डनने सीरियाविरोधात मोठी लष्करी कारवाई केली आहे. वाढती तस्करी, सीमापार घुसखोरी आणि सुरक्षेच्या धोक्यांचा दाखला देत जॉर्डनच्या सैन्याने “ऑपरेशन जॉर्डन डिटरन्स” अंतर्गत सीरियातील अमली पदार्थ आणि शस्त्रास्त्रांच्या तळांवर हवाई हल्ले केले. जॉर्डनच्या सैन्याने उत्तरेकडील सीमा ओलांडून थेट कारवाई केल्याने पश्चिम आशियातील तणाव अधिक वाढला आहे.
सीरियाच्या सरकारी माध्यमांनी दिलेल्या माहितीनुसार, स्वेदा प्रांतातील शाहबा गावाजवळील काही तळांवर मोठे हल्ले करण्यात आले. स्थानिक सूत्रांच्या मते, सीमापार तस्करी आणि घुसखोरीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले. या हल्ल्यात काही जणांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे. जॉर्डनच्या या कारवाईनंतर सीरियाकडूनही प्रत्युत्तराची शक्यता व्यक्त केली जात असून दोन्ही देशांमधील संघर्ष वाढण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
Nasrapur girl case : नसरापूरच्या चिमुरडीसाठी महाराष्ट्र पेटला! महिला आयोगाचा अल्टिमेटम
एकीकडे अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष थांबण्याचे नाव घेत नाही, तर दुसरीकडे जॉर्डन आणि सीरियामधील वाढत्या तणावामुळे मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अधिक गंभीर बनत चालली आहे. होर्मुज खाडीवरील संकटामुळे अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर मोठा परिणाम झाला आहे. जागतिक बाजारपेठांमध्ये अस्थिरता कायम असून तेलाच्या किंमती सातत्याने वाढत आहेत. युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापारावरही मोठा परिणाम होत असल्याने जगभरातील सरकारे चिंतेत आहेत.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ताज्या इशाऱ्यांमुळे अमेरिका पुन्हा मोठ्या लष्करी कारवाईच्या तयारीत असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे. इराणकडून कोणतीही माघार घेण्याचे संकेत नसल्याने आगामी काळात हा संघर्ष आणखी तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या या तणावामुळे जगाचे लक्ष आता अमेरिका, इराण, सीरिया आणि जॉर्डनकडे लागले आहे.
